Kum Konisi Deneyi (Sand Cone Test) Nedir?
Kum Konisi Deneyi, saha dolgularında yapılan sıkıştırma işlemlerinin başarısını ölçmek amacıyla kullanılan klasik ve güvenilir bir yerinde zemin yoğunluk testidir. Bu test sayesinde, zemin sıkışma yüzdesi hesaplanarak dolgunun yeterli olup olmadığı belirlenir. Özellikle altyapı projelerinde kalite kontrol amacıyla yaygın şekilde uygulanmaktadır.
⚙️ Kum Konisi Deneyi Nasıl Yapılır?
Bu deneyde, sahada açılan küçük bir çukurun hacmi, standart özelliklerdeki kuru kumun bu boşluğu doldurmasıyla hesaplanır. Aynı zamanda kazılan zeminin ağırlığı ölçülerek birim hacim kuru yoğunluk değeri bulunur. Bu değer, laboratuvarda yapılan Proktor Deneyi sonuçlarıyla karşılaştırılarak sıkışma yüzdesi hesaplanır.
Uygulama Aşamaları:
-
Zemine düzgün bir yüzey hazırlanır ve konik cihaz yerleştirilir.
-
Zemine küçük bir çukur kazılır (genellikle 10-20 cm derinliğinde).
-
Önceden kalibre edilmiş kuru kum koni ile çukura dökülür.
-
Dökülen kum miktarı ölçülerek çukurun hacmi hesaplanır.
-
Kazılan zemin tartılır, nemi ölçülür.
-
Saha kuru birim hacim ağırlığı bulunur.
-
Proktor deneyinden elde edilen maksimum değerle karşılaştırılır.
🏗️ Kum Konisi Deneyi Nerelerde Kullanılır?
-
Yol, otoban ve demiryolu dolgularında
-
Sanayi ve konut projelerindeki zemin dolgularında
-
Baraj ve gölet dolgularında
-
Havaalanı pist ve apronlarında
-
Kanal, menfez, istinat yapılarında
-
Saha sıkışma kontrolü gerektiren tüm inşaat uygulamalarında
✅ Testin Avantajları
-
Basit ve güvenilirdir: Onlarca yıldır standart olarak uygulanmaktadır.
-
Saha koşullarına uygundur: Elektrik veya dijital cihaza ihtiyaç duymaz.
-
Uygun maliyetlidir: Diğer yerinde test yöntemlerine kıyasla ekonomiktir.
-
Net sonuç verir: Dolgunun yeterliliği doğrudan tespit edilebilir.
-
Proktor ile entegre çalışır: Laboratuvar verileriyle karşılaştırılarak yorum yapılır.
📊 Sonuçların Yorumlanması ve Raporlama
Kum Konisi Deneyi sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilir:
-
Yerinde kuru birim hacim ağırlığı
-
Nem oranı
-
Maksimum kuru birim hacim ağırlığına göre sıkışma yüzdesi
-
Dolgu kabul kriteri (%95 Proktor gibi)
Bu sonuçlar şantiye kontrol listeleri, kalite güvence belgeleri ve geoteknik raporlar için temel teşkil eder.
👷 Proktor Mühendislik ile Sahada Doğru Ölçüm
Proktor Mühendislik olarak, sahada deneyimli ekibimiz ve kalibreli ekipmanlarımızla hızlı, doğru ve standartlara uygun kum konisi deneyi hizmeti sunuyoruz. Sonuçlar Proktor laboratuvar verileri ile karşılaştırılarak detaylı teknik rapor haline getiriliyor.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (Kum Konisi Deneyi Hakkında)
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Kum konisi deneyi hangi zemin türlerinde kullanılır? | Genellikle granüler (kumlu, çakıllı) ve kohezyonlu (killi) zeminlerde uygulanabilir. |
| Testin doğruluğunu ne etkiler? | Kumun kalibrasyonu, zemindeki nem oranı ve uygulama titizliği doğruluğu doğrudan etkiler. |
| Ne kadar sürede sonuç alınır? | Tek bir test yaklaşık 30–45 dakika sürer; saha yoğunluğuna bağlı olarak aynı gün raporlama yapılabilir. |
| Proktor deneyi ile bağlantısı nedir? | Proktor deneyinden elde edilen maksimum kuru birim hacim ağırlığı ile karşılaştırılarak sıkışma yüzdesi hesaplanır. |
| Saha dolgusunun kabul kriteri nedir? | Genellikle %95 veya %98 sıkışma yüzdesi aranır; bu oran teknik şartnameye göre belirlenir. |
| Kum konisi deneyi zorunlu mu? | Birçok altyapı ve üstyapı projesinde, özellikle kamu ihalelerinde, kalite kontrol açısından zorunludur. |
